In de regio's Arnhem-Zevenaar en Nijmegen-Boxmeer hebben 28 psychosociaal zorgverleners zich aangesloten bij het ParkinsonNet. Voorafgaand hebben ze een scholing gevolgd over de ziekte van Parkinson en meer specifiek over psychosociale problematiek die zich hierbij kan voordoen. De scholing is mede mogelijk gemaakt door financiële ondersteuning van de Parkinson Vereniging en werd ondersteund door MijnZorgnet.

Aanleiding
Bij mensen met de ziekte van Parkinson of parkinsonismen (verder Parkinson genoemd) komen naast de bekende motorische verschijnselen ook regelmatig problemen voor in denk- en geheugenprocessen en op het psychiatrische vlak. Voorbeelden zijn: vertraging in het denken, dementie, angst, depressie, hallucinaties, ontremd gedrag. Met de ziekte samenhangend kunnen ook relatieproblemen of problemen in het omgaan met de diverse facetten van de ziekte (coping) ontstaan. De kwaliteit van leven van patiënt en mantelzorger kan hierdoor negatief beïnvloed worden. Er is nog te weinig aandacht voor deze problematiek. Ook de deskundigheid van zorgverleners op dit terrein kan nog verbeterd worden. Om de kwaliteit van zorg voor mensen met Parkinson en hun mantelzorgers te verbeteren, was het wenselijk om het ParkinsonNet uit te breiden met psychosociale zorgverleners.

ParkinsonNet
ParkinsonNet is een landelijk netwerk van "Parkinson geschoolde zorgverleners". Binnen ParkinsonNet werken verschillende zorgverleners met specifieke deskundigheid in de behandeling van de ziekte van Parkinson regionaal met elkaar samen. Op dit moment participeren neurologen, parkinsonverpleegkundigen, fysiotherapeuten, ergotherapeuten en logopedisten in de ParkinsonNet netwerken. Alle regio's in Nederland zijn inmiddels voorzien van zo'n ParkinsonNet.

Aanpak
Er is een projectgroep gevormd bestaande uit: Rianne Esselink (neuroloog Parkinson Centrum UMC St Radboud), Indira Tendolkar (psychiater UMC St Radboud) en Liesbeth Joosten (psycholoog UMC St Radboud), Marten Munneke (ParkinsonNet ), Monique Schmidt (coördinator Parkinson Centrum UMC St Radboud), Ad Nouws (psycholoog Winkler kliniek in Wolfheze; GGZ Persona), en Lottie Pohlmann (MijnZorgnet).

Naast bovengenoemde afdelingen en personen heeft ook MijnZorgnet een belangrijke rol gespeeld in het tot stand komen van deze scholing. MijnZorgnet is een innovatieve serviceorganisatie met de doelstelling om patiëntgerichte samenwerking te faciliteren.

Er is voorafgaand aan de daadwerkelijke scholing een informatieavond georganiseerd voor potentiële deelnemers om doelstellingen van de scholing uit te leggen. MijnZorgnet heeft onder mensen met de ziekte van Parkinson een behoeftepeiling uitgevoerd middels gesprekken in focus groepen. Voor de scholing hebben we van deze informatie gebruik gemaakt.

De scholing:
De scholing bestond uit een aantal onderdelen:

1. Presentaties over motorische,- en niet-motorische verschijnselen en psychosociale gevolgen van de ziekte van Parkinson en atypische parkinsonismen.
2. Interviews met patiënten
3. Workshops waarin werkvelden van iedere discipline werden aangegeven.
4. Mono - en multidisciplinaire werkgroepen waarin voorbeelden van probleemsituaties werden uitgewerkt en plenair werden besproken.

Bij de laatste twee programmaonderdelen waren ook de parkinsonverpleegkundigen uit de regio aanwezig vanwege hun cruciale rol in de coördinatie van zorg. De scholing werd gegeven door leden van de werkgroep en Carla Verstappen (neuroloog Canisius Wilhelmina ziekenhuis Nijmegen), Annelien Duits i.s.m. Harriet Smeding (psychologen Academisch ziekenhuis Maastricht en AMC Amsterdam), Herma Kats i.s.m. Martha Huvenaars, parkinsonverpleegkundigen in respectievelijk Maasziekenhuis Boxmeer en UMC St Radboud, Gabriel Roodbol (Nurse practitioner psychiatrie, UMC St. Radboud) en Michiel Wisse (maatschappelijk werker Nijmeegs Instituut voor Maatschappelijk werk).  

Aan de scholing hebben deelgenomen: psychologen (9), psychiaters (5), maatschappelijk werkers (4), specialisten ouderengeneeskunde (4), parkinsonverpleegkundigen (4), een sociaalpsychiatrisch verpleegkundige en een klinisch geriater. Er is accreditatie aangevraagd en verkregen voor het merendeel van de deelnemende beroepsgroepen.

Als vervolg op de scholing is zowel in de regio Arnhem-Zevenaar als in de regio Nijmegen-Boxmeer een bijeenkomst geweest met de gehele groep ParkinsonNet zorgverleners. Tijdens deze bijeenkomsten hebben de beroepsgroepen zich aan elkaar voorgesteld en toegelicht wat hun expertise is en hoe verwijzingen kunnen plaatsvinden.

Vanwege het succes van deze regionale scholing zijn inmiddels voorbereidingen getroffen voor een landelijke scholing van psychosociale zorgverleners. Deze scholing zal in de loop van 2011 worden georganiseerd.

De scholing werd door de deelnemers als kwalitatief goed en waardevol geëvalueerd. Concluderend kijken we terug op een uitstekende scholing met veel enthousiaste deelnemers. We hopen dat de scholing bijdraagt aan verbetering van kwaliteit van leven van mensen met de ziekte van Parkinson en parkinsonismen en hun mantelzorgers.

Namens de werkgroep,
Rianne Esselink, neuroloog Parkinson Centrum Nijmegen en Marten Munneke, ParkinsonNet