Blijven werken door aanpassingen

Blijven werken door aanpassingen

Parkinson eist beetje bij beetje z’n tol. Waarschijnlijk wilt u toch zo lang mogelijk een actieve rol blijven spelen op de arbeidsmarkt. Hiervoor zijn aanpassingen nodig. In dit hoofdstuk zullen allereerst een aantal klachten worden behandeld waardoor aanpassingen nodig kunnen zijn. Daarna gaan we dieper in op welke aanpassingen mogelijk zijn en als laatste hoe u deze aanpassingen kunt realiseren, zowel wanneer u in loondienst bent als wanneer u zelfstandige bent.

Tip

Het is belangrijk op tijd na te denken over  eventuele aanpassingen in uw werk. Uit onderzoek is gebleken dat bijna alle mensen met parkinson die werken vroeg of laat aanpassingen nodig hebben.

Waardoor kunnen aanpassingen nodig zijn?

Werkenden met parkinson geven aan dat ze in toenemende mate problemen in hun werk ervaren. Aspecten van het werk die zij in onderzoek het meest aangaven als belemmerd zijn:

  • Gebruik van handen en vingers (bijvoorbeeld bij computergebruik)
  • Het tegelijk uitvoeren van verschillende taken (multitasking, zoals notities maken bij een overleg
  • Omgaan met stress of werkdruk
  • Communicatie, zoals praten in een groep
  • Statische belasting, zoals langdurig staan en zitten

Misschien herkent u bij uzelf wat van deze belemmeringen. Het hoeft overigens niet zo te zijn dat u ze allemaal zult gaan ervaren. Dit zal niet alleen afhangen van het individuele verloop van de ziekte maar ook van het soort werk en functie dat u heeft. Denk aan de verschil in activiteiten van een kok of een accountmanager.

De symptomen die het werk moeilijker kunnen maken zijn ook divers en kunnen mentale en fysieke klachten betreffen. De  volgende klachten werden in het onderzoek onder werkenden met parkinson het meest genoemd:

  • Vermoeidheid
  • Traagheid van bewegen
  • Verminderde concentratie
  • Beven
  • Afname fysieke kracht
  • Veranderd looppatroon
  • Verminderde coördinatie
  • Verminderd geheugen
  • Spraakproblemen

Dit hoeft allemaal niet meteen erg te zijn en medicatie kan verlichting geven van bepaalde symptomen, maar op een gegeven moment komt er waarschijnlijk een punt dat je eigenlijk niet meer aan alle verwachtingen kunt voldoen. Bijvoorbeeld omdat je deadlines niet meer haalt.

Welke aanpassingen zijn er?

Een aanpassing in uw taken of minder uren werken kan in veel gevallen een verbetering geven. Maar werkaanpassingen zijn er in veel meer vormen en het vraagt maatwerk om te bepalen wat het beste past bij jouw situatie en mogelijkheden. Afhankelijk van de voortgang van de ziekte zal bijstelling van de aanpassingen nodig zijn.

Hieronder staat een indeling naar de soorten van werkaanpassingen die er zijn. Het is goed u hiervan bewust te zijn wanneer u oplossingen zoekt of wanneer u hierover met anderen in gesprek bent.

Organisatorische aanpassingen

Dit zijn aanpassingen die te maken hebben met hoe uw werk is georganiseerd. Dit kan te maken hebben met bijstelling van uw takenpakket of de ruimte waarin u werkt (bijvoorbeeld met minder lawaai of prikkels in het algemeen). Organisatorische aanpassingen komen niet alleen voort uit symptomen van parkinson, er moet ook rekening worden gehouden met bijwerkingen van medicatie. Zo kan het zijn dat u niet langer op hoogte kan werken of het niet meer kunt werken met gevaarlijke machines. Een organisatorische aanpassing kan ook zijn hoe uw rustmomenten op het werk zijn georganiseerd. Kortom: organisatorische aanpassingen zijn er in heel veel vormen.

Technische aanpassingen

Dit zijn aanpassingen waarbij (technische) middelen en materialen worden gebruikt om met de beperkingen het werk te kunnen doen. Bijvoorbeeld een aangepaste computermuis of een armsteun bij een werktafel of machine.

Aanpassingen in werktempo

Vaak wordt het werktempo vanzelf wat lager, maar als de verwachtingen over werkproductie hetzelfde blijven zal werkdruk en stress toenemen. Het aanpassen van werktempo houdt daarom in: het bijstellen van verwachtingen over werkproductie.

Aanpassingen in werktijd

Deze aanpassing kan inhouden: minder uren werken, uren anders verdelen over de werkweek of op aangepaste tijden beginnen of stoppen. Een voorbeeld: als eerst vijf hele dagen werd gewerkt er dan halve dagen wordt gewerkt. Deze werkaanpassing is erg logisch als vermoeidheid een rol speelt.

Aanpassingen in werkbegeleiding

Hier gaat om mogelijkheid voor extra begeleiding. Bijvoorbeeld: coaching of ondersteuning bij specifieke werktaken of aanleren van nieuwe handelingen of werkprocessen.

Aanpassingen realiseren

Er zijn dus wel mogelijkheden om met verschillende soorten aanpassingen, passend bij uw functie, uw mogelijkheden en moeilijkheden, langer actief te blijven. Maar hoe komt u tot die aanpassingen die precies bij jou en jouw werksituatie passen? Een eerste advies over aanpassingen kunt u waarschijnlijk al vinden bij de parkinsonverpleegkundige en uw neuroloog, en afhankelijk van het soort problemen wellicht ook bij de fysiotherapeut, de psycholoog of de ergotherapeut. Degene die aangesloten zijn bij ParkinsonNet zijn extra geschoold in Parkinson. Deze zijn te vinden via de zorgzoeker van ParkinsonNet: www.parkinsonnet.nl/zorgzoeker .

Aanpassingen realiseren wanneer je in loondienst bent

Wanneer u in loondienst bent, kan een bedrijfsarts helpen om met u te kijken wat wel en niet meer kan in relatie tot je werk. Hij kan helpen informatie aan te leveren waarmee een arbeidsdeskundige  advies kan geven over mogelijkheden voor aanpassingen. Beide worden ingehuurd door uw werkgever. Hun doel is natuurlijk ook het verzuim laag te houden. Het komt een enkele keer voor dat één van hun daarbij wat teveel aan de kant van de werkgever gaat staan. Maar, de meeste bedrijfsartsen en arbeidsdeskundigen zullen wel degelijk jouw gezondheid en toekomst voorop stellen en met u samen de beste mogelijkheden zoeken. Vaak lopen het belang van de werkgever en van uzelf daarin ook niet zover uit elkaar. Wanneer u u niet kunt vinden in hun conclusies, kun je een deskundigenoordeel bij het UWV aanvragen. Uiteindelijk moet u samen met uw werkgever aanpassingen realiseren die het mogelijk maken dat u weer meedraait naar wat u nog kan. Voor werknemer en werkgever is samen zoeken naar de mogelijkheden trouwens verplicht via de Wet verbetering Poortwachter (Meer informatie hierover bij 'Wettelijke financiële regelingen').

Advies over aanpassingen wanneer je werkt als zelfstandige

Wanneer u niet in loondienst bent, maar als zelfstandige werkt (in welke vorm dan ook) heeft u wellicht ook advies over aanpassingen nodig. De verschillende disciplines die u binnen ParkinsonNet vindt kunnen u waarschijnlijk al een heel eind op weg helpen. Ook kunt u bijvoorbeeld een arbeidsdeskundige inhuren (maar dit brengt dan wel kosten met zich mee).

Labels:

Terug naar boven