Proefschrift Dhr. Gerrits | parkinson-vereniging.nl

A A
Meer

Proefschrift Dhr. Gerrits

Samenvatting proefschrift dhr. Gerrits

De ziekte van Parkinson (ZvP) wordt gediagnosticeerd op basis van motorische symptomen zoals traagheid, stijfheid, trillen en balansproblemen. De afgelopen jaren is er echter steeds meer aandacht gekomen voor andere, vaak voorkomende niet-motorische klachten, zoals slaapproblemen, problemen met het reukvermogen, depressieve en angstklachten, impulscontrolestoornissen, apathie en problemen met denkfuncties. Eind 2010 ben ik begonnen met mijn promotieonderzoek aan het VU Medisch Centrum in Amsterdam, onder begeleiding van Dr. Odile van den Heuvel en Dr. Ysbrand van der Werf, en promotoren Prof. Dr. Dick Veltman en Prof. Dr. Henk Berendse. Mijn promotieonderzoek richtte zich met name op het beter begrijpen van de problemen die een deel van patiënten heeft met bepaalde denkfuncties, zoals plannen, ‘multi-tasken’, flexibel schakelen en denksnelheid. Op 11 september 2015 heb ik het proefschrift verdedigd in de Vrije Universiteit van Amsterdam.

Voorgaand onderzoek heeft aangetoond dat door het verdwijnen van hersencellen in een bepaald gebied in de hersenen, de substantia nigra, er een tekort aan dopamine in de hersenen ontstaat. Ten gevolge hiervan krijgt de frontale hersenschors te weinig prikkels en is dus te weinig actief. Naast de activiteit van een individueel hersengebied is het ook belangrijk dat hersengebieden goed samenwerken. Men denkt dat door het tekort aan dopamine ook de communicatie tussen hersengebieden afneemt, waardoor ze minder goed samenwerken. Kort samengevat denkt men dus dat de afname in communicatie tussen hersengebieden, en de verminderde hersenactivatie van individuele hersengebieden, de redenen zijn dat mensen met de ZvP problemen hebben met denkfuncties. Het wordt echter nog slecht begrepen waarom sommige patiënten meer last hebben van deze klachten dan anderen. Het doel van de onderzoeken die ik heb uitgevoerd tijdens mijn promotieonderzoek was om de werking van de hersenen van mensen met de ZvP te relateren aan de prestaties op de verschillende taken.

Om een zo helder mogelijk beeld te krijgen van hoe de ZvP via veranderde hersenfunctie het denken beïnvloedt, lieten we een groep van 25 mensen met de ZvP die net de diagnose gekregen hadden en nog onbehandeld waren, denktaken uitvoeren in een MRI scanner. We vergeleken deze patiënten met een groep van 41 gezonde proefpersonen die qua leeftijd, geslacht en opleidingsniveau overeenkwamen met de patiënten en die dezelfde taken uitvoerden.

Allereerst werd bij de personen met de ZvP een verminderde communicatie tussen de hersengebieden gevonden in vergelijking met de gezonde proefpersonen. Verder zagen we i) verlaagde activatie wanneer ze minder goed presteerden dan gezonde proefpersonen en ii) verhoogde hersenactiviteit wanneer patiënten even goed presteerden op de taak. De verhoogde hersenactiviteit wordt vaak geïnterpreteerd als compensatie voor bijvoorbeeld schade. We denken dat de hersenen van de patiënten harder moeten werken om op hetzelfde niveau te presteren als de gezonde proefpersonen. Door onze bevindingen, en die van andere onderzoekers, denken we dat als eerste de communicatie tussen de verschillende hersengebieden afneemt. Verder denken we dat zolang hiervoor kan worden gecompenseerd in de vorm van verhoogde hersenactivatie de patiënten de taken net zo goed uitvoeren als mensen zonder de ZvP. De hypothese die voortkomt uit deze bevindingen is dat wanneer de hersengebieden niet (meer) kunnen compenseren voor de afname in communicatie, de mensen met de ZvP ook minder goed op de taken gaan presteren, en de problemen met de denkfuncties meetbaar worden. Toekomstig onderzoek moet deze hypothese verder testen en, indien nodig, aanpassen.

De kennis die dit proefschrift heeft opgeleverd draagt allereerst bij aan een beter begrip van het effect van de ZvP op de relatie tussen hersenfunctie en denken. In de toekomst zouden deze inzichten bijvoorbeeld gebruikt kunnen worden voor het stellen van betere prognoses. Ook zou gedacht kunnen worden aan het verbeteren van de communicatie tussen hersengebieden, of van de compensatie door afzonderlijke hersengebieden, door bijvoorbeeld cognitieve training of transcraniële magnetische stimulatie (TMS). Hierdoor zouden problemen met denkfuncties (tijdelijk) kunnen verminderen.

Graag wil ik de Parkinsonvereniging hartelijk bedanken voor de gulle financiële tegemoetkoming waardoor ik in staat ben geweest om mijn proefschrift, getiteld “Understanding cognitive heterogeneity in Parkinson’s disease; an imaging approach” te laten drukken en het vervolgens te verspreiden onder collega´s in binnen- en buitenland. Daarnaast wil ik iedereen die heeft meegewerkt aan mijn onderzoek via deze weg bedanken, en in het bijzonder natuurlijk de patiënten!    


Op het gebruik van deze website zijn de gebruiksvoorwaarden van toepassing.
Door het gebruik van de website of het forum gaat u akkoord met de toepasselijkheid van deze voorwaarden. 
Privacy- en cookiepolicy | Opzeggen lidmaatschap