Proefschrift mevr. Kevenaar | parkinson-vereniging.nl

A A
Meer

Proefschrift mevr. Kevenaar

Proefschrift Josta Kevenaar

Gepubliceerd op 15 december 2015

Het axon in welzijn en ziekte: Regulatie van van moleculaire motoren en presynaptische functie

Onze hersenen, één van ons meest complexe organen, maakt het mogelijk om te bewegen, te voelen, te denken en om te leren. Het brein is opgebouwd uit biljoenen hersencellen, die gezamenlijk een dynamisch en complex netwerk vormen welke verschillende soorten informatie verwerkt. Elke hersencel, ook wel neuron genoemd, ontvangt informatie van duizenden andere hersencellen via zijn vele uitlopers die dendrieten worden genoemd. Alleen een enkele uitloper, het axon, is verantwoordelijk voor het doorgeven van deze geïntegreerde informatie naar andere hersencellen via elektrische signalen. Om deze informatie goed te kunnen doorgeven, heeft het axon een aantal unieke structuren en eigenschappen.

Een van deze unieke structuren, zijn de presynaptische specialisaties die, samen met de postsynaptische specialisaties gelegen op de dendrieten van ontvangende cellen, de synaptische connecties vormen waar signaaloverdracht tussen de ene en de andere hersencel plaats vindt. De presynapsen zijn belangrijk voor het doorgeven van informatie naar verbonden hersencellen via de uitscheiding van neurotransmitters. Deze chemische signaalstoffen liggen opgeslagen in synaptische blaasjes in de presynapse die fuseren met het presynaptische membraan wanneer er een electrisch signaal de presynapse bereikt. Op deze manier komen de neurotransmitters vrij in de synaptische spleet, de ruimte tussen de pre- en postsynapse. Vervolgens binden deze signaalstoffen aan receptoren op de postsynapse van de ontvangede hersencel, waardoor hier weer een electrisch signaal ontstaat. Een juiste werking van de presynapse is daarom essentieel voor goede communicatie tussen hersencellen, en dus het functioneren van ons brein. Dat een goede werking van onze synapsen van essentieel belang is voor het goed functioneren van ons brein wordt onderstreept door de vele hersenziektes die geassocieerd zijn met een verstoorde synapsefunctie. Zo weten we inmiddels dat verstoorde werking van de synapsen ten grondslag kan liggen aan de ziekte van Parkinson en de ziekte van Alzheimer, maar ook bijdraagt aan de ontwikkeling van autisme en psychische stoornissen zoals schizophrenie. Daarom richt dit proefschrift zich op onderzoek naar de fundamentele werking van de presynapse om zo bij te dragen aan een betere basis van onze kennis over synapsefunctie. In dit proefschrift beschrijven wij moleculaire componenten en mechanismes die belangrijk zijn voor het behoud van de juiste opbouw en moleculaire organizatie, en daarmee werking, van de presynaptische specialisaties. Daarnaast bevat dit proefschrift onderzoek naar de mechanismes die betrokken zijn bij de fusie van synaptische blaasjes met de presynaptische membraan, en dus de uitscheiding van neurotransmitters. In het bijzonder beschrijven wij de ontdekking van nieuwe presynaptische eiwitten die een belangrijke rol spelen in het reguleren van neurotransmitter uitscheiding.

Naast de presynapsen, speelt ook intracellulair transport een belangrijke rol bij een goede werking van het axon. Aangezien het axon erg lang kan zijn en de meeste materialen gemaakt worden in het cellichaam, is actief transport van deze cellulaire bouwstoffen binnen in hersencellen noodzakelijk om de juiste materialen op de juiste plek in het axon te krijgen. Dit actief transport wordt uitgevoerd door moleculaire motor-eiwitten, onder andere door kinesines, die specifieke celmaterialen vervoeren over het microtubuli cytoskelet, het wegennetwerk van de cel. Daarnaast zijn kinesines belangrijk voor het reguleren van de dynamiek van de microtubuli. Daarom moeten motor-eiwitten goed gereguleerd worden om er zo voor te zorgen dat deze op de juiste momenten en plekken actief of juist niet-actief zijn. Daarom hebben we in dit proefschrift onderzoek gedaan naar de mechanismes van de regulatie van motor-eiwitten en het balang hiervan voor de ontwikkeling van hersencellen. Dit proefschrift  beschrijft een nieuw mechanisme van motor-eiwit regulatie en laat zien hoe verstoorde regulatie van motor-eiwit activiteit leidt tot verstoord functioneren van het axon en bijdraagt aan de ontwikkeling van verschillende neurologische stoornissen.

Kortom, dit proefschrift beschrijft de fundamentele processen die ten grondslag liggen aan een goede werking van het axon, waarbij we specifiek richten op mechanismes die betrokken zijn bij het functioneren van presynapsen en regulatie van motor-eiwitten. Het belang van deze moleculaire processen voor het goed functioneren van onze hersencellen, en daarmee ons brein, wordt onderstreept door de vele hersenziekten die geassocieerd zijn met een verstoorde werking van zowel synapsen als intracellulaire transport processen, zoals onder anderen de ziekte van Parkinson, ziekte van Alzheimer en ALS. Dit proefschrift biedt nieuwe inzichten in de moleculaire processen betrokken bij de werking van presynapsen en de regulatie van moleculaire motoren. Deze inzichten zullen verder bijdragen aan onze kennis over het functioneren van het axon in zowel welzijn als ziekte. 


Op het gebruik van deze website zijn de gebruiksvoorwaarden van toepassing.
Door het gebruik van de website of het forum gaat u akkoord met de toepasselijkheid van deze voorwaarden. 
Privacy- en cookiepolicy | Opzeggen lidmaatschap