Voorspellende factoren voor de ziekte van Parkinson: LASA cohort | parkinson-vereniging.nl

A A
Meer

Voorspellende factoren voor de ziekte van Parkinson: LASA cohort

Het voorkomen van reukstoornissen en andere risicofactoren voor de ziekte van Parkinson in het LASA cohort

Gepubliceerd op 19 januari 2016

De ziekte  van Parkinson wordt gekenmerkt door het optreden van zowel motorische als niet-motorische stoornissen. Sommige niet-motorische stoornissen treden al jaren eerder op dan de kenmerkende stoornissen van het bewegen. De aanwezigheid van bepaalde niet-motorische stoornissen, zoals een stoornis van het reukvermogen, bij gezonde personen wordt gezien als een risicofactor voor het ontwikkelen van de ziekte van Parkinson. Helaas is geen van de bekende risicofactoren voldoende specifiek om de ziekte van Parkinson met een grote mate van zekerheid te voorspellen. Een combinatie van risicofactoren vormt waarschijnlijk een betere voorspeller. Op dit moment weten weinig over het voorkomen van risicofactoren voor Parkinson bij de Nederlandse bevolking.

Het LASA (Longitudinal Aging Study Amsterdam) cohort bestaat uit een grote representatieve groep oudere mensen, die over de jaren gevolgd wordt om allerlei factoren die een rol spelen bij het ouder worden te bestuderen. Onder andere betreft dit sociale, emotionele, cognitieve en fysieke factoren. In dit onderzoek wordt gebruik gemaakt van het unieke LASA cohort om de frequentie van voorkomen van stoornissen van het reukvermogen en andere risicofactoren voor de ziekte van Parkinson te bepalen. De resultaten zullen gebruikt gaan worden als basis voor een vervolgstudie waarin de voorspellende waarde van de verschillende (combinaties) van risicofactoren voor het ontwikkelen van de ziekte van Parkinson in de Nederlandse populatie zal worden onderzocht.

Het plan was om 1000 autochtone Nederlanders en 800 migranten van Turkse en Marokkaanse afkomst met een leeftijd tussen de 55 en 65 jaar te includeren. De inclusie is nu afgerond en de data zijn gezuiverd en dubbel gecheckt alvorens deze op te slaan in een database voor analyse. In totaal zijn er uiteindelijk 1023 Nederlanders en 478 Turkse en Marokkaanse migranten geïncludeerd. Het aantal migranten is lager dan gepland omdat de motivatie voor deelname aan LASA bij deze groep tegenviel. De deelnemers aan het onderzoek zijn thuis bezocht door getrainde LASA interviewers, die bij het eerste bezoek de reuktests en vragenlijsten hebben achtergelaten en bij het tweede bezoek de noodzakelijke metingen hebben uitgevoerd en de ingevulde reuktests en vragenlijsten weer ingenomen hebben.

De interviewers hebben een heleboel gegevens verzameld, waaronder allereerst een test van het reukvermogen. Deze test betreft de UPSIT (University of Pennsylvania Smell Identification Test), die bestaat uit 40 verschillende geuren. Daarnaast zijn er vragenlijsten en tests afgenomen gericht op slaapstoornissen, angst en depressie, cognitieve stoornissen, constipatie en mobiliteit:

1. slaapstoornissen                        - screeningsvraag naar REM-slaap gedragsstoornis

2. angst en depressie                    - CES-D en HADS-anxiety

3. cognitieve stoornissen               - MMSE, verbal fluency, digit span, episodic memory

4. constipatie                                - ontlastingsfrequentie

5. mobiliteit                                   - o.a. functionele beperkingen, fysieke activiteit

De volgende fase is de data-analyse die in 2016 en 2017 zal gaan plaatsvinden. Wij zullen allereerst op basis van de beschikbare afkapwaarden de frequentie van voorkomen van reukstoornissen bij autochtone Nederlanders en migranten bepalen vanuit de scores op de UPSIT. Vervolgens zullen we dit ook doen voor de andere risicofactoren aan de hand van de gebruikte vragenlijsten en tests. Ook gaan wij beschrijven hoe vaak een combinatie van twee of meer van deze risicofactoren voorkomt in de Nederlandse bevolking, aangezien dit waarschijnlijk een hoger risico geeft op het krijgen van de ziekte van Parkinson. Bij alle analyses wordt er natuurlijk ook gekeken of er een verschil is tussen de autochtone Nederlanders en de migranten van Turkse en Marokkaanse afkomst.

In aanvulling op het onderzoek naar de risicofactoren, is in de verschillende groepen ook een screeningsvragenlijst gericht op het voorkomen van de ziekte van Parkinson afgenomen. Op die manier kunnen we niet alleen een beeld krijgen van de frequentie van voorkomen van de ziekte in de Nederlandse bevolking tussen de 55 en 65 jaar, maar ook wat de invloed van de ziekte is op het fysiek, cognitief, emotioneel en sociaal functioneren.

Het tijdpad is in de loop van de studie flink aangepast, omdat de inclusie en uitvoering van de interviews veel meer tijd heeft gekost dan voorzien. Daarnaast is na de dataverzameling eerst door LASA een uitgebreide kwaliteitscontrole van de data uitgevoerd. De data-analyse zal nu starten in de loop van 2016 in samenwerking met LASA en prof.dr Richard Doty (USA) en naar verwachting in 2017 zijn afgerond.

drs. Dareia Roos, neuroloog in opleiding
prof.dr. Henk Berendse, neuroloog


Op het gebruik van deze website zijn de gebruiksvoorwaarden van toepassing.
Door het gebruik van de website of het forum gaat u akkoord met de toepasselijkheid van deze voorwaarden. 
Privacy- en cookiepolicy | Opzeggen lidmaatschap