##aanhef_nieuwsflits##,
Verslag van datum: 12 oktober 2026
Locatie: Wijkcentrum Prinsenhof, Beverwijk
Spreker: Yvon Kat
(Zelfstandig neurologisch muziektherapeut & RGM Master Practitioner)
Onderwerp: Muziek en Parkinson
1 Inleiding
Op 12 oktober 2026 vond in Wijkcentrum Prinsenhof te Beverwijk een bijeenkomst plaats van het Parkinson Café IJmond met als thema "Muziek en Parkinson". De bijeenkomst werd verzorgd door Yvon Kat, neurologisch muziektherapeut en RGM (Ronnie Gardener Methode) Master Practitioner uit Amsterdam.
Neurologische Muziektherapie is sinds 2025 ook als discipline erkend en opgenomen in ParkinsonNet. Yvon Kat maakt ook deel uit van de muziektherapeuten in dit landelijke netwerk met meer dan 4.700 zorgverleners gespecialiseerd in Parkinson.
De presentatie combineerde theoretische achtergronden uit de neurologische muziektherapie met interactieve, praktische oefeningen voor de aanwezige deelnemers.
2 Neurologische Muziektherapie (NMT)
Yvon Kat lichtte toe wat Neurologische Muziektherapie inhoudt en hoe het verschilt van reguliere muziektherapie:
- Functieverandering: Waar reguliere muziektherapie zich vaak richt op gedrags- of stemmingsverandering, richt NMT zich specifiek op het herstellen, trainen en verbeteren van functies (motoriek, spraak/taal en cognitie).
- Wetenschappelijke basis: De grondlegger van NMT is de Amerikaanse neuroloog, muzikant en muziektherapeut prof. Michael Thaut. Hij toonde aan dat muziek via gedeelde hersencircuits cognitieve, motorische en taalfuncties stimuleert.
- Neuroplasticiteit: Het brein is tot op hoge leeftijd in staat om nieuwe verbindingen te maken. Muziek stimuleert deze plasticiteit, mits er voldoende herhaald en geoefend wordt ("kilometers maken").
- Dopamine en ritme: Uit onderzoek blijkt dat wanneer een externe ritmische prikkel wordt aangeboden, het eigen lichaam op dat moment minder dopamine nodig heeft om bewegingen te initiëren en uit te voeren.
3 Drie Functiegroepen en Technieken
Binnen de NMT worden circa 20 technieken gebruikt, verdeeld over drie functiegroepen:
A. Motorische functies
- Rhythmic Auditory Stimulation (RAS): Lopen op het ritme van muziek of een metronoom ter ondersteuning van de paslengte, het tempo en de cadans. Dit wordt vaak gebruikt door fysiotherapeuten.
- Patterned Sensory Enhancement (PSE): Het ritmisch ondersteunen van kleine dagelijkse bewegingen (zoals een kopje optillen).
- Therapeutic Instrumental Music Performance (TIMP): Het bespelen van muziekinstrumenten (trommels, snaren) om de fijne en grove motoriek te trainen.
B. Spraak- en taalfuncties
- Ademhaling en articulatie: Het gebruik van instrumenten zoals de mondharmonica of melodica om in- en uitademing, longcapaciteit en lipspanning te trainen.
- Vocal Training & Zang: Het opwarmen van de stem en het zingen van bekende liedjes (kinderliedjes of nummers uit de jeugd) helpt om het spraakvolume en de helderheid van spraak te vergroten. Tijdens deze workshop oefenen de bezoekers dit aan de hand van het zingen van “De uil zat in de olmen’. Eerst sprekend, dan samen zingend en daarna in canon zingend.
- Ook kunnen apps (zoals voice trainers) helpen om het stemgebruik binnen een juiste range te houden.
C. Cognitieve functies
- Aandacht, geheugen en executieve functies: Muzikale oefeningen worden ingezet om de aandacht vast te houden, geheugenassociaties te stimuleren (Associative Memory Music Therapy) en inhibitie (het op tijd kunnen inhouden/stoppen van een reactie) te trainen.
4 De Ronnie Gardner Method (RGM)
Een belangrijk onderdeel van de bijeenkomst was het actief beproeven van de Ronnie Gardner Method (RGM).
- Achtergrond: Deze methode is ontwikkeld door de Amerikaanse jazzdrummer Ronnie Gardner en is gericht op het trainen van het brein via een multi-sensorische aanpak.
- Werkwijze: RGM combineert visuele symbolen (met rood voor links, blauw voor rechts), spraak/klank, beweging (klappen, been slaan, voeten bewegen) en muziek.
- Dubbeltaken en samenwerking hersenhelften: Door tegelijkertijd te kijken, luisteren, praten en bewegen worden beide hersenhelften intensief geactiveerd. Dit traint de executieve functies, zoals plannen, schakelen en inhibitie.
- Ervaring deelnemers: De oefeningen vereisten veel concentratie. Hoewel het fysiek en mentaal intensief was, heerste er een vrolijke sfeer. Deelnemers gaven aan dat RGM ondanks de vermoeidheid zorgt voor mentale helderheid.
5 Vragen, Vergoeding en Praktische Informatie
- Vindbaarheid therapeuten:
- Via ParkinsonZorgZoeker kan men zoeken naar een aangesloten neurologisch muziektherapeut in de buurt.
- Via RGM Nederland zijn gecertificeerde RGM-practitioners (zoals fysio-, ergo- of muziektherapeuten) te vinden.
- Vergoedingen: Neurologische muziektherapie en RGM worden door de meeste zorgverzekeraars niet standaard vergoed uit het basispakket. In sommige gevallen kan er aanspraak worden gemaakt op een gedeeltelijke vergoeding via een aanvullende zorgverzekering.
- Thuis aan de slag: Eenvoudige oefeningen – zoals zingen, ritmisch praten of bewegen met de partner of (klein)kinderen – kunnen gemakkelijk thuis in het dagelijks leven worden geïntegreerd.
Bijgesloten: oefening multitasken en film muziektherapie
Team Vrijwilligers Parkinson Café Heemskerk / IJmond
Parkinson Café Heemskerk is een ontmoetingsplek voor iedereen die met parkinson of parkinsonisme te maken heeft: patiënt, partner, familielid, mantelzorger, zorgverlener en iedereen die belangstelling heeft. Het belangrijkste doel is het onderlinge contact.
