Bijna iedereen in Nederland gebruikt wel eens een medicijn. En zo’n 65% van de Nederlanders gebruikt wel eens een medicijn op recept. Ook het gebruik van meerdere medicijnen komt vaak voor: ruim een kwart van de mensen in ons land gebruikt meer dan 5 medicijnen tegelijk. Vaak zijn dit ouderen en patiënten met chronische aandoeningen zoals hart- en vaatziekten en suikerziekte.

Bijwerkingen en polyfarmacie

Polyfarmacie, het gebruik van meer medicijnen tegelijkertijd, is dit jaar het thema van de bijwerkingenweek. Bij polyfarmacie kan het ene medicijn de werking van het andere medicijn beïnvloeden. Zo kan een medicijn bijvoorbeeld sterker of minder sterk gaan werken.

Een voorbeeld hiervan is de combinatie van plaspillen met sommige pijnstillers, zoals ibuprofen of diclofenac (NSAID’s). Plaspillen zetten de nieren aan tot extra afvoer van vocht in het lichaam, terwijl ibuprofen en diclofenac de afvoer van vocht kunnen afremmen. Dit kan leiden tot extra bijwerkingen, zoals hartklachten.

Completer beeld medicijnen

“Hoe beter patiënten en zorgverleners melden, hoe vollediger ons inzicht in de veiligheid van medicijnen”, aldus Agnes Kant, directeur van Bijwerkingencentrum Lareb. Melden van bijwerkingen draagt zo bij aan nieuwe of meer volledige informatie over medicijnen bij gebruik in de praktijk. Ton de Boer, voorzitter van medicijnautoriteit CBG: “Dit inzicht is essentieel om de veiligheid van medicijnen te bewaken. Op basis van informatie over bijvoorbeeld een nieuwe bijwerking, interacties tussen medicijnen of een opvallende toename in het aantal meldingen ondernemen we waar nodig actie, ook op Europees niveau.”

Voorbeelden van dergelijke acties zijn het aanpassen van de informatie in de bijsluiter, het recept-plichtig maken van een medicijn en het actief verspreiden van risico-informatie. De Boer: “Gemiddeld gaat er zo’n 20 keer per jaar een waarschuwing naar zorgverleners met risico-informatie over een medicijn. Dit helpt hen om het juiste medicijn aan de juiste patiënt voor te schrijven en daarmee bijwerkingen zo veel mogelijk te voorkomen.”

Hoe bijwerkingen melden?

Medicijngebruikers en zorgverleners kunnen een (vermoedelijke) bijwerking melden bij Bijwerkingencentrum Lareb, via www.mijnbijwerking.nl. Afgelopen jaar werden daar bijna 34.000 bijwerkingen gemeld. Bij het melden maakt het niet uit of het om een nieuwe of een bekende bijwerking gaat. Kant: “Van bekende bijwerkingen willen we goed in kaart brengen hoe deze verlopen en hoe ernstig ze zijn. Bespreek vermoedelijke bijwerkingen daarnaast ook altijd met uw arts.”