Projectleider: Wilma D.J. van de Berg

De ziekte van Parkinson is een van de snelst groeiende neurologische aandoeningen ter wereld. Ook in Nederland zijn er ruim 52.000 patiënten¹ met deze ziekte. Er zijn momenteel nog geen behandelingen die deze ziekte effectief kunnen afremmen of kunnen stoppen. Om nieuwe therapieën te ontwikkelen, hebben we meer kennis nodig van de ziekteprocessen in de hersenen en andere weefsels van mensen met de ziekte van Parkinson.

Met deze fundamentele studie willen we bijdragen aan het vergroten van de kennis omtrent het eiwit alfa-synucleïne, hetgeen een centrale rol speelt in de ziekteprocessen bij parkinson. Dit eiwit stapelt zich op in neuronen, hun uitlopers, steuncellen (zogenaamde gliacellen) in  hersenweefsel van mensen met parkinson. Uit recent onderzoek blijkt dat dit eiwit verschillende vormen kan aannemen die in meer of minder mate schadelijk zijn voor de cel.

We hebben in de afgelopen jaren antilichamen ontwikkeld om verschillende vormen van het eiwit alfa-synucleïne te meten in patiëntenweefsel. Uit een pilot-studie blijkt dat we de verschillende vormen van het eiwit heel nauwkeurig kunnen bepalen in hersenweefsel. Onze eerste bevindingen laten ook zien dat er mogelijk een verschil is tussen de vorm en concentratie van alfa-synucleïne in hersenweefsel van mensen met parkinson en mensen met andere parkinsonismen, zoals multiple systeem atrofie (MSA) of dementie met Lewy lichaampjes (DLB).

In de huidige studie willen we de volgende vragen beantwoorden:

1. Welke (schadelijke) vorm van het eiwit alfa-synucleïne komt voor in de hersenen van mensen met de Ziekte van Parkinson, MSA en DLB en gezonde donoren?
2. Is er een verschil in de locatie, vorm en concentratie van het eiwit alfa-synucleïne tussen I) patiënten met en zonder erfelijke varianten; II) patiënten waarbij de ziekte voor het 45^ste jaar manifesteert of op latere leeftijd (70+); en III) patiënten met snelle ziekteprogressie versus langdurig ziektebeloop?

Met de resultaten van deze studie kunnen we definiëren welke vormen van het eiwit alfa-synucleïne bijdragen aan de ziekteprocessen in de hersenen van mensen met parkinson, MSA en DLB. Daarnaast kunnen we bepalen welke vormen van het eiwit alfa-synucleïne bijdragen aan een sneller ziektebeloop of een vroege manifestatie van de ziekte.

We hopen hiermee een grote stap vooruit te zetten naar de ontwikkeling van biomarkers voor een verbetering van de diagnose, voorspelling van ziektebeloop en het ontwikkelen van therapieën om stapeling van het eiwit alfa-synucleïne in de hersenen af te remmen of te voorkomen.