De ziekte van Parkinson kent een chronisch progressief karakter, wat inhoudt dat symptomen in ernst toenemen en zich nieuwe symptomen kunnen voordoen in het verloop van de ziekte. De ziekte van Parkinson is een bewegingsstoornis, maar kent ook meerdere non-motorische symptomen, waarbij met name de cognitieve achteruitgang een groot effect heeft op de kwaliteit van leven. Cognitieve stoornissen komen frequenter voor naarmate de ziekte vordert, maar zelfs in de vroege fase is er bij een kwart tot een derde van de patiënten al sprake van milde cognitieve tekorten. 

De oorzaak van de cognitieve achteruitgang bij de ziekte van Parkinson is complex en nog grotendeels onduidelijk, waarbij een belangrijke rol is weggelegd voor de boodschapperstof acetylcholine. Het was echter nog niet bekend in hoeverre het cholinerge systeem al aangedaan is in het begin van de ziekte en in welke specifieke hersengebieden de cholinerge activiteit samenhangt met het cognitief functioneren.

In dit proefschrift wordt meer inzicht gegeven in de rol van het cholinerge systeem in de cognitieve achteruitgang bij de ziekte van Parkinson, zowel in de vroege fase als bij verder gevorderde patiënten. Om het cholinerge systeem in kaart te brengen wordt gebruik gemaakt van positron emission tomography (PET), een beeldvormende techniek waarbij een radioactieve tracer wordt toegediend om te bepalen waar in de hersenen de acetylcholine aanwezig is.

De resultaten laten zien dat het cholinerge systeem al bij nieuw gediagnosticeerde patiënten is aangedaan, waarbij er niet alleen cholinerg verval al wordt gezien, maar er ook een toename in cholinerge activiteit wordt gevonden in andere gebieden van de hersenen. Dit laatste kan wijzen op een compensatiemechanisme, waardoor de cognitie klinisch gezien mogelijk langere tijd redelijk tot goed blijft. In een meer gevorderd stadium van de ziekte is zichtbaar dat cholinerge activiteit in met name centraal en frontaal gelegen hersengebieden een belangrijke rol speelt bij het cognitief functioneren.

Deze bevindingen dragen bij aan een beter begrip van de pathofysiologie van het cognitief functioneren bij de ziekte van Parkinson en geven aangrijpingspunten voor nieuwe ontwikkelingen in de klinische praktijk en toekomstig wetenschappelijk onderzoek.

Lees hier meer.

Dr. Van der Zee ontving subsidie van de Parkinson Vereniging om het drukken van dit proefschrift mogelijk te maken.