Door Werkgroep Wetenschapsnieuws

Dat kan in dit grote Britse onderzoek wel, dankzij een grote en diverse steekproef onder de Britse bevolking met ruim duizend parkinsonpatiënten en ruim één miljoen gezonde volwassenen, die goed overeenkomen qua leeftijd en geslacht. In het onderzoek keek men naar risicofactoren voor de ziekte en naar tekenen van de ziekte tot 10 jaar vóór de diagnose.

De resultaten van het onderzoek laten een paar dingen zien die al langer bekend zijn. Zo wijzen motorische, maar ook non-motorische symptomen tot een aantal jaar vóór de diagnose op een grotere kans op het krijgen van parkinson. Hetzelfde geldt voor een tremor die een PD diagnose tot aan 10 jaar voorafgaand aan de diagnose voorspelt. Dit geldt evenzo voor andere motorische klachten, zoals stijfheid en balansproblemen, en voor klachten aan schouders en nek tot 2 jaar vóór de diagnose. Wat betreft de psychische symptomen voorspellen vooral geheugenklachten het krijgen van PD, tot aan 5 jaar vóór de diagnose. Daarnaast rapporteren de onderzoekers ook een duidelijk verband met depressieve en angstige stemmingen, vermoeidheid en slaapproblemen. Ook al langer bekend is de vondst van een omgekeerd verband met alcohol- en tabaksverbruik: hoe meer van die ongezonde gewoontes, des te kleiner de kans op latere parkinson. Erectieproblemen, hoge bloeddruk en verstopping 5 tot 10 jaar vóór de diagnose vergroten weer de kans op latere PD.

Dit onderzoek legt ook twee nieuwe relaties bloot, namelijk een samenhang met epilepsie en gehoorverlies. Beide voorspellen parkinson tot 5 jaar vóór de diagnose. De auteurs hebben deze samenhangen ook geverifieerd met gegevens van een andere grote database (de UK-Biobank). Wat betreft epilepsie geven de auteurs wel aan dat medicijngebruik (zoals anti-epileptica) hierbij mogelijk een rol speelt. Wat betreft gehoorverlies wijzen de auteurs op ander onderzoek dat ook een verband legt tussen PD en auditieve verwerking, evenals op problemen in het verwerken van geuren en beelden. De auteurs raden meer onderzoek naar de relatie tussen PD en zowel gehoorverlies als epilepsie aan.

Tenslotte blijkt uit dit onderzoek dat in de gevonden relaties etniciteit en sociaal/economische status geen rol spelen. Etniciteit en sociale deprivatie lijken dus de kans op het krijgen van parkinson te vergroten noch te verkleinen, anders dan bij onder andere dementie. En deze resultaten gelden alleen voor het land waar dit onderzoek is uitgevoerd, Groot-Brittannië.

Bron:

JAMA Neurol. 2022;79(4):359-369. doi:10.1001/jamaneurol.2022.0003

Assessment of Risk Factors and Early Presentations of Parkinson Disease in Primary Care in a Diverse UK Population, Cristina Simonet, MD; Jonathan Bestwick, MSc; Mark Jitlal, MSc; et al.

https://jamanetwork.com/journals/jamaneurology/article-abstract/2789505