Door Werkgroep Wetenschapsnieuws

Al langer weten we dat mensen met de ziekte van Parkinson baat kunnen hebben bij veel en regelmatig bewegen. Bijvoorbeeld door fysiotherapie of dansen. Maar we weten niet of de ene vorm van bewegen beter werkt dan de andere. Naar het antwoord op die vraag ging een groep Duitse onderzoekers op zoek in de wetenschappelijke literatuur.

Zij vonden 156 studies rond dit onderwerp, met in totaal gegevens van een kleine 8000 personen. De studies verschilden flink: van groot tot heel klein, vandaar dat ook het vertrouwen erin flink varieerde. De onderzoekers keken vooral naar het effect op (soepel) bewegen, de ervaren kwaliteit van leven, en ongewenste neveneffecten.

Wat betreft het effect op bewegen blijkt dat dansen een matig heilzaam effect heeft. Meditatie-oefeningen, als tai chi en yoga, en duurtraining geven een klein heilzaam effect, en het effect van krachttraining en parkinson-specifieke fysiotherapie vonden de onderzoekers erg onzeker.

Wat betreft de ervaren kwaliteit van leven hebben zwemmen en bewegen in water waarschijnlijk een groot heilzaam effect (mits er geen ‘freezing’ optreedt – red.). Duurtraining heeft een matig, en loop-, balans- en functionele training een klein heilzaam effect. Het effect van meditatie-oefeningen, krachttraining, dansen, parkinson-specifieke fysiotherapie en flexibiliteitstraining (rekken/strekken) vonden de onderzoekers erg onzeker.

Ongeveer de helft van de studies bevat informatie over ongewenste (neven)effecten van vormen van bewegen. De meeste studies noemen die niet, maar 28 wel, waarvan 18 keer ‘vallen’ en 10 keer ‘pijn’. Onduidelijk blijft welke beweegvorm de minste risico’s geeft.

Samengevat: vele vormen van bewegen kunnen bij mensen met de ziekte van Parkinson beweegklachten verminderen en de kwaliteit van leven verbeteren. Welke vorm je precies kiest, is waarschijnlijk van minder belang. De beweegvormen zijn voldoende veilig.

Rest de vraag of (veel) bewegen ook helpt de kans op het ontstaan van de ziekte te verkleinen of de voortgang ervan te vertragen. Die vraag wordt in deze studie niet gesteld, en blijft dus onbeantwoord. Toevallig buigt een andere recente studie zich daar wel over in een overzicht van 49 studies. Helaas levert dit geen overtuigend bewijs op dat lichaamsbeweging de ziekte van Parkinson voorkómt of vertraagt. Er blijkt slechts beperkt bewijs dat bewegen een verzwakkend effect heeft op mogelijke markers van de voortgang van de ziekte.

Bronnen

Ernst e.a. Physical exercise for people with Parkinson’s disease: a systematic review and network meta‐analysis, https://doi.org/10.1002/14651858.CD013856.pub2

Li JA e.a. Does Exercise Attenuate Disease Progression in People With Parkinson's Disease? A Systematic Review With Meta-Analyses, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37166181