Toen de Britse arts James Parkinson begin negentiende eeuw de ziekte ‘ontdekte’, viel het hem al op dat de bevende, voorovergebogen lopende mannen met een afwijkende manier van bewegen hun dagen sleten in de zwaar vervuilde Londense ‘smog’. Hij had nog geen idee van de oorzaak van de ziekte, maar vermoedde al een rol voor ernstige milieuvervuiling.

Tegenwoordig weten we dat parkinson mogelijk kan beginnen met het eten en inademen van giftige stoffen, vooral (resten van) bestrijdingsmiddelen in ons voedsel, en oplosmiddelen en verbrandingsgassen in de lucht. Koreaans onderzoek uit 2021 wees uit dat veel stikstofdioxiden in de lucht gepaard gaan met een grotere kans op het krijgen van parkinson.

In een recente studie werden meer dan 270.000 mensen bijna 20 jaar lang gevolgd in zes Europese landen waar regelmatig metingen van de buitenluchtkwaliteit plaatsvinden. In die periode overleden 381 van hen aan de ziekte van Parkinson of een nauw verwante aandoening.

In de buitenlucht keken de onderzoekers apart naar fijnstof (vaste deeltjes kleiner dan 2,5 micrometer, vaak vervuild met zware metalen), stikstofdioxide, zwarte koolstof en ozon. De eerste drie toonden een positief verband met sterfte aan parkinson; ozon niet. Fijnstof lijkt ’t sterkst gerelateerd aan parkinson, opvallend genoeg ook bij blootstellingsniveaus onder de ‘veilig’ geachte Europese grenswaarden.

De conclusie luidt dat deze studie sterk bewijs vormt voor een verband tussen luchtvervuiling en sterfte aan de ziekte van Parkinson, en dat langdurige blootstelling aan fijnstof daar ‘t sterkst aan bijdraagt.

Besproken artikel:

Thomas Cole-Hunter et al., 2022. Long-term air pollution exposure and Parkinson’s Disease mortality in a large pooled European cohort: an ELAPSE study, Environment International, 2022, 107667
https://doi.org/10.1016/j.envint.2022.107667.