Door werkgroep wetenschapsnieuws

In latere stadia van de ziekte van Parkinson zetten neurologen soms geavanceerde therapieën (diepe hersenstimulatie [DBS] of pomptherapieën: een apomorfinepomp of een levodopapomp) in. Dit doen zij, omdat de werkzaamheid van de medicatie afneemt, of omdat patiënten te veel last van bijwerkingen krijgen. Soms zet de neuroloog zelfs een combinatie van geavanceerde therapieën in. Over het veranderen of combineren van geavanceerde therapieën, is tot nog toe weinig bekend. Onlangs hebben Duitse onderzoekers in een grootschalige landelijke studie de effecten van gecombineerde geavanceerde therapieën in kaart gebracht, zowel het gelijktijdig toepassen van meerdere therapieën als ook het gebruik van diverse therapieën na elkaar. 

Methode:

In 22 parkinsonklinieken verzamelden de onderzoekers klinische gegevens door middel van vragenlijsten met algemene informatie over de centra/patiënten, bijwerkingen, redenen voor aanpassing van de geavanceerde therapie, en therapeutische gegevens zoals medicijngebruik naast de geavanceerde therapie.

Resultaten:

De 148 aanpassingen van geavanceerde therapieën bij 116 patiënten resulteerden in aanzienlijk verbeterde (objectief gemeten) doelstellingen en de patiënten voelden zich beter, en met minder bijwerkingen. De belangrijkste redenen voor een aanpassing van de geavanceerde therapieën waren: onvoldoende symptoombeheersing en bijwerkingen van de voorgaande therapie. Het bleek dat de toevoeging van DBS bij patiënten met dyskinesie (onwillekeurige bewegingen ook in rust), de toevoeging van een levodopapomp voor andere motorische symptomen, en de toevoeging van een levodopapomp of apomorfinepomp voor patiënten met langere OFF-perioden het beste resultaat opleverde. DBS bleek het langst werkzaam totdat een aanpassing nodig was.

Discussie:

Het veranderen of combineren van geavanceerde therapieën kan nuttig zijn als een therapie onvoldoende werkt of te veel bijwerkingen geeft. Het resultaat van een combinatie is vergelijkbaar met het klinische voordeel van de introductie van de eerste geavanceerde therapie. De neuroloog kiest de toegevoegde therapie om de ernstigste symptomen en bijwerkingen tegen te gaan.

Referentie:

Pürner, Dominic, et al. “Nationwide Retrospective Analysis of Combinations of Advanced Therapies in Patients With Parkinson Disease”, Neurology 2023;101:e2078-e2093

DOI: 10.1212/WNL.0000000000207858