Door  Team Holocue(X)

De onderzoeken zijn opgezet door onderzoekers van de Vrije Universiteit Amsterdam in samenwerking met het Britse medisch-technologie bedrijf Strolll.

Achtergrond project HoloCue

Augmented-reality brillen, zoals de Microsoft HoloLens (figuur 1A), zijn brillen waarmee visuele objecten in de echte wereld kunnen worden geprojecteerd, zoals visuele hordes op de grond (figuur 1B). Dit worden ook wel hologrammen genoemd. De rest van de omgeving blijft gewoon zichtbaar (figuur 1B). Door de gegevens uit de bril blijven deze hologrammen op een vaste plek in de echte wereld staan, ook wanneer u zelf beweegt. De waarneming van hologrammen in de echte omgeving (zoals de visuele horde uit figuur 1B) is daarmee vergelijkbaar met de waarneming van echte objecten in de echte omgeving (zoals bijvoorbeeld de bank in figuur 1B).

Figuur 1 (A) Een augmented-reality bril (de HoloLens) en (B) virtuele cues in de thuisomgeving

Project HoloCue: Is de HoloLens geschikt voor het ondersteunen van het lopen bij mensen met de ziekte van Parkinson?

Het hoofddoel van project HoloCue was om te onderzoeken hoe de Microsoft HoloLens (figuur 1A) kan worden ingezet om mensen met de ziekte van Parkinson te ondersteunen bij het lopen.
Het resultaat? Met HoloCue 2.0 kan de HoloLens verschillende motorische situaties, zoals lopen, zitten of draaien, bij de gebruiker herkennen en automatische ondersteuning aanbieden in de vorm van cues. Ook kan de gebruiker de cues oproepen. Daarnaast kan HoloCue 2.0 ook herkennen wanneer de gebruiker moeite heeft in een rechte lijn te blijven lopen of voorovergebogen staat.

HoloCue 2.0 is ontwikkeld op basis van:

• Thuismetingen: De HoloLens verzamelde gegevens terwijl deelnemers thuis verschillende bewegingen uitvoerden. Deze gegevens werden gebruikt om HoloCue 2.0 te trainen om verschillende motorische situaties te herkennen, waaronder freezing.
• Focusgroepen: Hierin zijn bestaande ideeën van Team Holocue(X) aangevuld met nieuwe ideeën van mensen met de ziekte van Parkinson en hun naasten. Tijdens de focusgroepen kwamen de behoeften en barrières naar boven. Uit aanvullende analyses kwamen de meest genoemde motorische situaties naar voren waarbij HoloCue van pas zou komen, inclusief suggesties voor cues. Deze motorisch situaties zijn meegenomen in HoloCue 2.0.

Figuur 2. Afsluitende bijeenkomst met de klankbordgroep van project HoloCue.

Met steun van NWO (Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek) hebben we met project HoloCue belangrijke stappen gezet op de weg naar augmented-reality ondersteuning voor mensen met de ziekte van Parkinson. Op 18 oktober is het project afgerond en heeft de klankbordgroep, bestaande uit patiëntonderzoekers, wetenschappers en neurologen, de eerste versie van Holocue 2.0 kunnen ervaren (figuur 2). HoloCue 2.0 is overgedragen aan Strolll om het product verder te ontwikkelen en op de markt te brengen voor mensen met de ziekte van Parkinson.

Figuur 3 (A) Visuele strepen om het lopen te ondersteunen en (B) boksen om het lopen en de balans te verbeteren.

Achtergrond Cue X

Cue X is een nieuw beweegprogramma voor augmented-reality brillen en is ontwikkeld in samenwerking met Strolll. Het Cue X beweegprogramma heeft twee modules: assistentie tijdens het lopen en een oefenprogramma voor het verbeteren van lopen en balans. De assistentiemodule is ontworpen om mensen met de ziekte van Parkinson te ondersteunen bij het lopen door het aanbieden van visuele strepen (figuur 3A) en geluidsritmen (het lopen op een ritme, bijvoorbeeld van een metronoom). Het oefenprogramma is ontworpen om het lopen en de balans te trainen (figuur 3B). De module bestaat uit een aantal spellen die thuis gespeeld kunnen worden. De spellen zijn ontworpen op basis van bekende richtlijnen van fysiotherapie voor mensen met de ziekte van Parkinson. Dit was de eerste studie naar het effect van het Cue X beweegprogramma op het lopen en de balans.

Cue X: thuis werken aan het verbeteren van loop- en balansvaardigheden

In juli 2023 is de studie afgerond en in totaal hebben 24 mensen met de ziekte van Parkinson deelgenomen. De deelnemers hebben 6 weken lang thuis de spellen met de augmented-reality bril gespeeld. Uit het onderzoek is gebleken dat Cue X een veilige manier is om mensen met de ziekte van Parkinson thuis te laten trainen. Afgezien van een aantal technische aspecten die verbeterd moeten worden, vinden mensen het trainingsprogramma makkelijk te gebruiken en stimulerend. Over de gehele groep was een verbetering gevonden in testen van lopen en balans. De resultaten zijn veelbelovend, dus in de toekomst zullen meer onderzoeken worden gedaan om te kijken hoe effectief en kostenefficiënt dit trainingsprogramma is.

De resultaten van de studie zijn online te lezen

Tijdens de studie is ook gekeken of assistentie tijdens het lopen met Cue X ervoor kan zorgen dat mensen hun looppatroon aanpassen. Uit het onderzoek kwam naar voren dat mensen met de ziekte van Parkinson hun stapgrootte en loopsnelheid aan kunnen passen aan de cues die geprojecteerd zijn met de augmented-reality bril.

Wilt u meer weten over de onderzoeken van Team Holocue(X)? Neem contact op via onderstaande contactgegevens.

E-mail: project.holocuex.fgb@vu.nl, Telefoon: 020-5981274